021 22 77 68 77 - 021 22 56 28 15
0912 100 16 14
support@rayemosbat.com
مورد علاقه 0

طلاق و انواع آن

طلاق و انواع آن

مقدمه

این گونه نیست که وقتی دو نفر رابطه خود را در قالب ازدواج طرح ریزی می کنند تا ابد کنار هم بمانند و تضمینی هم در این خصوص وجود ندارد. گاهی فراز و نشیب هایی در زندگی زناشویی ایجاد می شود که زن و شوهر را قدرت یا تمایلی به رفع آن ها نیست و چاره کار را در جدایی و رها شدن از مشکلات می دانند؛ جدایی ای که از منظر حقوقی انواع و آثاری دارد که در آن ادامه به بررسی آن ها خواهیم پرداخت

طلاق با توجه به ماده ماده ۱۱۳۹ قانون مدنی برای انحلال ازدواج دائم با شرایط و تشریفات خاص آن هم از سوی مرد یا نماینده قانونی وی پیش بینی شده است و برای انحلال نکاح موقت معمولا از بخشش باقیمانده مدت ازدواج یا به زبان حقوقی، بذل مدت یاد می شود.

ماده ۱۱۳۳ تا ماده ۱۱۴۲

انواع طلاق

طبق ماده ۱۱۴۳ قانون مدنی طلاق بر دو نوع است: بائن و رجعی

طلاق بائن: در این نوع طلاق مرد حق رجوع مجدد به زن را ندارد و پس از جاری شدن صیغه طلاق زوجیت و تمام آثار آن از بین می رود.

طلاق رجعی: مرد حق رجوع به زن در مدت عده (مدتی که زن حق ازدواج مجدد را ندارد و مدت آن سه طهر است) را دارد و طرفین بیشتر می توانند به رابطه خود و اصلاح آن بیندیشند. زن در مدت عده طلاق رجعی همچنان همسر مرد تلقی شده و آثار زوجیت پابرجاست مثل اینکه مرد در این مدت باید به زن نفقه بپردازد. طبق ماده ۱۱۴۹ قانون مدنی رجوع یک عمل حقوقی یک جانبه است و اصولا از سوی شوهر انجام می پذیرد مگر در مواردی که زن حق رجوع داشته باشد.

ماده ۱۱۴۳ تا ماده ۱۱۴۹

در نظام حقوقی ما اصل بر رجعی بودن طلاق است مگر اینکه جزء مواردی باشد که طبق قانون، بائن در نظر گرفته شده است. در موارد زیر، طلاق از نوع بائن است:

  • طلاق قبل از آمیزش
  • طلاق زن یائسه
  • طلاق خلع و مبارات که زن رجوع نکرده باشد
  • سومین طلاق بعد از سه ازدواج متوالی
  • طلاق دختر نابالغ
  • طلاق به حکم دادگاه (به درخواست زن)

طلاق با توجه به شخص درخواست کننده

درخواست طلاق از سوی مرد: با توجه به قاعده فقهی “الطلاق بید من اخذ بالساق”(طلاق به دست کسی است که در ابتدا دست زن را گرفته و با او ازدواج کرده است) و چون در نظام اسلامی اصولا ایجاب و پیشنهاد ازدواج با مرد است در نتیجه اوست که می تواند به رابطه زناشویی خاتمه دهد. توجیهات مختلفی در این خصوص وجود دارد از جمله اینکه مرد سهم بیشتری در تشکیل خانواده داشته و بار مسئولیت بیشتری نسبت به زن دارد و یا اینکه اگر شعله محبت زن خاموش شود مرد می تواند آن را روشن نماید اما اگر علاقه مرد از بین برود ازدواج از نظر طبیعی می میرد و ادامه آن به صلاح نیست. به نظر نگارنده تمام توجیهات فوق بی پایه و اساس بوده و این گونه استدلالات جایی در قرن ۲۱ ام ندارد؛ قرنی که  با توجه به مبارزات فمینیستی پذیرفته شده زن مستقل است، جنس پایین تر از مرد نیست و می تواند عاقلانه تصمیم بگیرد. دیگر زمان برده داری جنسی به پایان رسیده است اگر در گذشته نقش زنان در خانواده ها تنها فرزند آوری و ارائه خدمات به مرد بود، امروز شاهد حضور چشمگیر ایشان در پست های حساس مملکتی و به طور کلی عرصه های مختلف جامعه هستیم و چه بسا خانواده هایی هستند که نقش زن در آن ها پررنگ تر بوده و مسئولیت بیشتری دارد. 

مطابق ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی مرد هر وقت بخواهد می تواند زن خود را طلاق دهد.ولی می بایستی حقوق مالی زوجه خود را تعیین تکلیف و پرداخت نماید .

ماده ۱۱۳۳ تا ماده ۱۱۴۲

طلاق به درخواست زن: در پاره ای موارد به زن اجازه داده شده است که از حاکم (قاضی دادگاه) درخواست طلاق نماید. این نوع طلاق که به حکم دادگاه بوده، بائن است و برای مرد حق رجوعی وجود ندارد.

عمده ترین دلایلی که در خصوص درخواست طلاق زن وجود دارد به طور کلی عبارتند از:

  • استنکاف یا عجز شوهر از دادن نفقه طبق ماده ۱۱۲۹ قانون مدنی
  • عسر و حرج زن طبق ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی که دایره شمول آن طبق ماده واحده الحاق یک تبصره به این ماده گسترده تر شده است.

طبق این تبصره عسر و حرج زن به طور کلی شامل موارد زیر است:

  • ترک زندگی خانوادگی توسط زوج حداقل به مدت شش ماه متوالی و یا نه ماه متناوب در مدت یک سال بدون عذر موجه
  • اعتیاد زوج به یکی از انواع مواد مخدر و یا ابتلا وی به مشروبات الکلی که به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورد و امتناع یا عدم امکان الزام وی به ترک آن در مدتی که به تشخیص پزشک برای ترک اعتیاد لازم بوده است
  • محکومیت قطعی زوج به حبس پنج سال یا بیشتر
  • ضرب وشتم یا هرگونه سوءرفتار مستمر زوج که عرفاً با توجه به وضعیت زوجه قابل تحمل نباشد
  • ابتلای زوج به بیماری‌های صعب‌العلاج روانی یا هر عارضه‌ی صعب‌العلاج دیگری که زندگی مشترک را مختل نماید.
    البته موارد مندرج در این ماده مانع از آن نیست که دادگاه در سایر مواردی که عسر و حرج زن در دادگاه احراز شود، حکم طلاق صادر نماید.

ماده ۱۱۲۱ تا ماده ۱۱۳۲

طلاق خلع

طبق ماده ۱۱۴۶ قانون مدنی طلاقی است که زن به واسطه تنفری که از شوهرش دارد، با دادن مالی به وی که می تواند به میزان مهریه، کمتر یا بیشتر از آن باشد و یا مالی جداگانه خود را از بند ازدواج رهانیده و طلاق بگیرد. این نوع طلاق بائن است و مرد نمی تواند رجوع کند اما اگر زن مال داده شده را پس بگیرد حق رجوع مرد به زندگی زناشویی بازمی گردد.

ماده ۱۱۴۳ تا ماده ۱۱۴۹

طلاق به درخواست زن و شوهر (هر دو): اگر در طلاق خلع تنفر تنها از سوی زن بود، تنفر در این نوع طلاق دو طرفه است؛ زن و شوهر به خاطر کراهتی که از هم دارند دیگر نمی خواهند تن به ادامه زندگی مشترک بدهند. طلاق توافقی هم نوعی طلاق مبارات محسوب شده که در جای خود مورد بررسی  قرار گرفته است.

شرایط و موانع طلاق

همانطور که در مقالات پیشین نیز اشاره شد، ازدواج یک قرارداد و عمل حقوقی است؛ قراردادی برای وصل طرفین.  نقطه مقابل ان طلاق برای خاتمه و به عبارتی فصل رابطه می باشد و بالتبع خود نیز یک قرار داد است و در آن شرایطی می بایست وجود داشته باشد تا بتوان گفت رابطه به طور قانونی پایان یافته است. به طور کلی این شرایط به موارد زیر قابل تقسیم هستند:

  • حضور دو مرد عادل: طبق ماده ۱۱۳۴ قانون مدنی صیغه طلاق باید دست‌کم در حضور دو نفر مرد عادل که آن را بشنوند، واقع گردد
  • بلوغ و عقل و قصد: طبق ماده ۱۱۳۶ قانون مدنی طلاق‌دهنده باید بالغ و عاقل و قاصد و مختار باشد در نتیجه، عدم بلوغ، عدم عقل و عدم اختیار مانند اجبار، اکراه و عدم قصد طلاق‌دهنده از موانع طلاق محسوب می‌گردد.
  • دائم بودن عقد نکاح: همانطور که پیشتر نیز اشاره شد طلاق مختص عقد دائم است و در عقد موقت صحبت از انقضا یا بذل مدت به میان می آید
  • عدم حیض و نفاس: طبق ماده ۱۱۴۰ قانون مدنی طلاق در ایام عادت زنانگی یا در حال نفاس نیز از موانع طلاق است، مگر اینکه زن حامله باشد یا طلاق قبل از نزدیکی با زن واقع شود یا شوهر غایب باشد، به طوری که اطلاع از عادت زنانگی بودن زن نتواند حاصل کند.

نبودن در طهر مواقعه: ماده ۱۱۴۱ قانون مدنی در این خصوص مقرر می‌دارد: «طلاق در طهر مواقعه صحیح نیست، مگر اینکه زن یائسه یا حامل باشد.»

ماده ۱۱۳۳ تا ماده ۱۱۴۲

برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاوره با وکلای متخصص موسسه حقوقی وکلای رای مثبت در خصوص طلاق و انواع آن
با شماره های ۲۲۷۷۶۸۷۷- 021 و ۲۲۵۶۲۸۱۵- 021 تماس گیرید

نظرات و یا سوالات خود را مطرح کنید

  اطلاع رسانی  
خبرم کن وقتی

برچسب ها

  #ازدواج دائم #ازدواج موقت #استنکاف یا عجز شوهر از دادن نفقه #اعتیاد زوج #بیماری‌های صعب‌العلاج روانی #حیض #شرایط و موانع طلاق #طلاق بائن #طلاق توافقی #طلاق خلع #طلاق رجعی #طلاق مبارات #طلاق و انواع آن #طهر مواقعه #عده طلاق #عسر و حرج #نفاس