021 22 77 68 77 - 021 22 56 28 15
0912 100 16 14
support@rayemosbat.com
مورد علاقه 0

کلاهبرداری رایانه ای

کلاهبرداری رایانه ای

 

 

کلاهبرداری رایانه ای یکی از مهم ترین جرایم رایانه ای است که مانند جرم کلاهبرداری کلاسیک از جرایم علیه اموال و مالکیت محسوب می شود. هر نوع کلاهبرداری  ارتکاب یافته به وسیله رایانه، کلاهبرداری رایانه ای محسوب نمی شود و تفاوت هایی در ارکان این جرم مشاهده می شود. کلاهبرداری رایانه ای در قانون جرایم رایانه ای مورد جرم انگاری قرار گرفته است در حالیکه کلاهبرداری کلاسیک در قانون تشدید مجازات کلاهبرداران… مصوب ۱۳۶۷ مورد جرم انگاری قرار گرفته است.

توجه داشته باشید که در کلاهبرداری رایانه ای، رایانه صرفا وسیله ارتکاب جرم نیست، بلکه کلاهبرداری رایانه ای به این صورت است که مرتکب بدون فریب قربانی و از طرق مداخله در داده های رایانه ای یا عملکرد سیستم رایانه ای مال را می برد یا از خدمات دیگری بهره مند می شود؛ در واقع در این مورد، سیستم است که فریب می خورد یا سیستم به همراه یک انسان فریب می خورند در حالیکه در کلاهبرداری معمولی، لازم است.

همچنین لازم به توضیح است که جرم کلاهبرداری به طور کلی، جرمی است که از اجزا و ارکان مختلفی برخوردار است و صرف فریب قربانی که در کلاهبرداری رایانه ای، سیستم رایانه ای شماست، کفایت نخواهد کرد، بلکه بردن مال یا بهره مندی از خدمات در نتیجه اقدامات سوء استفاده گرانه باید حاصل شود.

در خصوص رکن قانونی جرم کلاهبرداری باید بین سه دسته از این جرم تمییز قائل شد: کلاهبرداری کلاسیک، کلاهبرداری در بستر مبادلات الکترونیک، کلاهبرداری رایانه ای در بستر غیر مبادلات الکترونیک.  علاوه بر ماده ۱ قانون تشدید مجازات اختلاس، ارتشاء و کلاهبرداری به عنوان قانون عام، قانون جرایم رایانه ای در ماد ه۷۴۱، کلاهبرداری در بستر غیر مبادلات الکتروینک است ـ هرکس به طور غیرمجاز از سامانه های رایانه ای یا مخابراتی با ارتکاب اعمالی از قبیل وارد کردن، تغییر، محو، ایجاد یا متوقف کردن داده ها یا مختل کردن سامانه، وجه یا مـال یا منفعت یا خدمات یا امتیازات مالی برای خود یا دیگری تحصیل کند علاوه بر رد مال به صاحب آن به حبس از یک تا پنج سال یا جزای نقدی از بیست میلیون (۲۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال تا یکصد میلیون (۱۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. نمونه این کلاهبرداری مانند این است که شخص الف با ارسال پیامک خبر برنده شدن غیر واقعی شخص ب را برای بردن یک دستگاه تلویزیون و واریز مقداری وجه در قبال تحویل جایزه قربانی با انتقال وجه به حساب کلاهبردار دیگر خبری از جایزه نباشد.

ماده ۱ تا ماده ۸

ماده ۶۷قانون تجارت الكترونيك، مقرر ميدارد: هركس در بستر مبادلات الكترونيكي، با سوء استفاده و يا استفاده غير مجاز از ) داده پيام ( ها، بر نامه ها و سيستم ها ي رايانه اي و وسايل ارتباط از راه دور و ارتكاب افعالي نظير ورود، محو، توقف داده پيام مداخله در عملكرد برنامه يا سيستم رايانه اي و غيره ديگران را بفريبد و يا سبب گمراهي سيستم هاي پردازش خودكار و نظاير آن شود و از اين طريق براي خود يا ديگري وجوه يا اموال يا امتيازات مالي تحصيل كند و اموال ديگران را ببرد مجرم محسوب و علاوه بر رد مال به صاحبان اموال به حبس از يك تا سه سال و پرداخت جزاي نقدي معادل مال ماخوذه محكوم مي شود . شروع به جرم کلاهبرداری کامپیوتری نیز جرم تلقی و مستوجب کیفر است‌، زیرا تبصره ماده ۶۷قانون تجارات الکترونیکی می‌گوید: «شروع به این جرم نیز جرم محسوب و مجازات آن حداقل مجازات‌مقرر در این ماده می‌باشد».

ماده ۶۷

تحصیل وجه یا مال از طریق دادن برنامه بدون مجوز و مخفیانه به کامپیوتر، تحصیل وجوه یا اموال از طریق تقلب در سیستم رایانه ای‌ از این نوع کلاهبرداری می باشد. مثلاً کلاهبردار، با برنامه‌نویسی خلاف واقع و نادرست یا تغییر داده‌ها در سیستم رایانه‌ای‌ بانک یا تجارتخانه یا مؤسسات دیگر اقتصادی‌، مالی و تجارتی‌، مبادرت به تحصیل وجه یا مال‌ می‌نماید.

لذا باید توجه داشت که بین انواعی از حالت های کلاهبرداری، کدام مورد با رکن قانونی خاص خود مطابقت دارد.لازم به توضیح است که به طور کلی کلاهبرداری اینترنتی در قوانین بین المللی جرمی است که در آن اغفال و بردن مال شرط نیست، فقط صرف ایراد ضربه به قصد به دست آوردن منافع مالی کافی است.

فراموش نکنیم که رفتار مرتکب کلاهبرداری رایانه‌ای باید همراه با قصد فریب دیگری یا سبب اختلال و گمراهی‌سیستم‌های پردازش خودکار و نظایر آن شود، به طوریکه علاوه بر اقدام ارادی در سوءاستفاده و یا استفاده غیرمجاز از «داده پیام‌»ها، برنامه‌ها و سیستم‌های‌رایانه‌ای و وسایل ارتباط از راه دور است که با ارتکاب افعالی (نظیر ورود، محو، توقف «داده پیام‌»مداخله در عملکرد برنامه یا سیستم رایانه‌ای و غیره‌)،  باید قصد فریب دادن و بردن مال یا کسب مزایای مالی را داشته باشد.

مرجع صالح

جرم کلاهبرداری با توجه به اینکه دارای ارکان مختلفی است، دادسرا و دادگاه صالح آن محلی است که جرم در آنجا کامل شده است و کلیه ارکان آن در آن محل تکمیل شده باشد. در رأی وحدت رویه شماره ۷۲۹ ـ ۱/۱۲/۱۳۹۱ هیأت عمومی دیوان عالی کشور آمده است: «نظر به اینکه در صلاحیت محلی، اصل صلاحیت دادگاه محل وقوع جرم است و این اصل در قانون جرایم رایانه‌ای نیز مستفاد از ماده ۲۹ مورد تأکید قانون‌گذار قرار گرفته، بنابراین در جرم کلاهبرداری مرتبط با رایانه هرگاه تمهید مقدمات و نتیجه حاصل از آن در حوزه‌های قضایی مختلف صورت گرفته باشد، دادگاهی که بانک افتتاح‌کننده حساب زیان‌دیده از بزه که پول به طور متقلبانه از آن برداشت شده در حوزه آن قرار دارد صالح به رسیدگی است. بنا به مراتب آرا شعب یازدهم و سی و دوم دیوان عالی کشور که براساس این نظر صادرشده به اکثریت آرا صحیح و قانونی تشخیص و تأیید می‌گردد. این رأی طبق ماده ۲۷۰ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری در موارد مشابه برای شعب دیوان عالی کشور و دادگاه‌ها لازم‌الاتباع است.» لذا اگر به طور مثال در تهران، شخص الف مبادرت به سوء استفاده از برنامه های رایانه ای به قصد فریب دیگری نماید، در حالیکه مال از حساب فرد در اهواز برداشت شده باشد، دادسرا و دادگاه صالح، اهواز خواهد بود.

 

برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاوره با وکلای متخصص موسسه حقوقی وکلای رای مثبت در خصوص کلاهبرداری رایانه ای
با شماره های ۲۲۷۷۶۸۷۷- 021 و ۲۲۵۶۲۸۱۵- 021 تماس گیرید

نظرات و یا سوالات خود را مطرح کنید

  اطلاع رسانی  
خبرم کن وقتی

برچسب ها

  #بردن مال دیگری #رایانه #فریب #کلاهبرداری #کلاهبرداری رایانه ای #کلاهبرداری مجازی