ضمان درک

ضمان درک

 

مقدمه

از مهمترین عقود معین در حقوق ایران عقد بیع است که عقدی بسیار وسیع و کاربردی و تخصصی است.این عقد نکات و مباحث گوناگونی دارد که جا دارد در چندین مقاله به آنها پرداخته شود.آنچه حائز اهمیت است آن است که وکین معتبر و حرفه ای باید به این نکات و ظرایفی که در این عقد وجود دارد مسلط باشد.از آنجا که حجم وسیعی از قراردادهای اشخاص را این عقد شکل می دهد لازم است وکلا و کارشناسانی که در این دعاوی حقوقی دخالت می نمایند از تبحر کافی برخوردار باشند.گرفتن رای مثبت در اینگونه دعاوی از سوی وکلا نیازمند تخصص و تجربه است.

تعریف

در صورتیکه شخصی عین معین متعلق به دیگری را به صورت فضولی بفروشد و ثمن مبیع را از خریدار دریافت نماید و پس از آن مالک عین معین بیع فضولی را رد نماید یعنی بیع باطل شود،بایع فضولی ضامن درک مبیع می شود یعنی وی باید ثمنی را که بابت مبادله مبیع از خریدار دریافت داشته است را به وی رد نماید.

همچنین اگر شخصی با ثمن معین متعلق به دیگری به صورت فضولی عقد بیعی را واقع سازد و مبیع را از بایع دریافت دارد و پس از آن مالک ثمن بیع فضولی را رد نماید یعنی بیع باطل شود مشتری ضامن درک ثمن می شود یعنی او باید مبیع را به بایع رد نماید.پس ضمان درک زمانی به وجود می آید که ثمن یا مبیع مستحق للغیر در آید و طرفی که با مال دیگری معامله نموده است صاحب سمت نبوده و به صورت فضولی عقد را واقع ساخته و عوض را نیز دریافت داشته است.

جایگاه قانونی

قانون مدنی در مواد ۳۹۰ الی ۳۹۳ به مبحث ضمان درک پرداخته است.مطابق ماده ۳۹۰ قانون مدنی: ((اگر بعد از قبض ثمن، مبیع کلا یا جزئا مستحق للغیر در آید بایع ضامن است اگر چه تصریح به ضمان نشده باشد.)) نکته قابل ذکر آنکه منظور از بایع در این ماده بایع فضولی است.

ماده ۳۹۰ تا ماده ۳۹۳

منظور از ضمان در ضمان درک ، ضمان معاوضی است.زیرا در اثر آن بایع فضولی باید ثمنی را که از مشتری گرفته به او رد نماید.همچنین نظر به قسمت اخیر ماده ۳۹۰ قانون مدنی اگر در ضمن مبایعه نامه اشاره ای هم به ضمان درک نشود باز هم بایع ضامن درک مبیع است و مشتری ضامن درک ثمن می باشد.لازم به ذکر است قانون گذار ضمان درک را از آثار بیع صحیح دانسته است، در حالی که ضمان درک موقعی ایجاد می شود که بیع لزوما باطل باشد.زیرا فضول پس از رد معامله توسط مالک (یعنی بطلان بیع) باید آنچه را که از طرف دیگر گرفته به او رد نماید.

ماده ۳۹۰ تا ماده ۳۹۳

شایان ذکر است ضمان درک ویژه عین معین است و بایع باید آنچه را که دریافت داشته است رد نماید اما زمانیکه مورد معامله کلی است، ضمان درک به وجود نمی آید چون به موجب عقد تملیک واقع نمی شود و تملیک پس از تعیین مصداق و تسلیم تحقق می یابد.و اگر بر فرض بایع مصداق مبیع را از مال متعلق به غیر تعیین و تسلیم نماید چون وی وفای به عهد ننموده خریدار می تواند الزام او را به انتخاب مبیع از فرد و مصداقی که برای خریدار می باشد را از دادگاه بخواهد.پس باید گفت ضمان درک ویژه عین معین است.

ماده ۳۹۱ قانون مدنی اشعار می دارد: ((در صورت مستحق للغیر در آمدن کل یا بعض از مبیع ،بایع باید ثمن مبیع را مسترد دارد و در صورت جهل مشتری به وجود فساد ، بایع باید از عهده غرامات وارده بر مشتری نیز بر آید.)) پس اگر خریدار عالم به فضولی بودن معامله باشد، بایع فضولی فقط باید ثمن قراردادی را به خریدار بدهد.

ماده ۳۹۰ تا ماده ۳۹۳

نکته آنکه می توان در ضمن عقد بیع ، ضمان درک را ساقط نمود یعنی طرفین توافق نمایند در صورتیکه مبیع یا ثمن متعلق به غیر باشد فضول ضامن درک نباشد، مگر آنکه بایع فضولی یا مشتری فضولی با علم به آنکه مبیع یا ثمن متعلق به دیگری است معامله نمایند که در این صورت شرط سقوط ضمان درک باطل است.

ماده ۳۹۳ قانون مدنی اشعار می دارد: ((راجع به زیادتی که از عمل مشتری در مبیع حاصل شده باشد مقررات ماده ۳۱۴ حاکم است)) دلیل این حکم آن است که چون ید خریدار غاصبانه می باشد ، غاصب بابت افزایش قیمتی که به جهت عمل او در مبیع حادث می شود استحقاق آن افزایش قیمت را ندارد.

ماده ۳۹۰ تا ماده ۳۹۳

ماده ۳۰۸ تا ماده ۳۲۷

 

نوع دعوا

طرح این دعوی یک دعوی حقوقی محسوب می شود جزء دعاوی مالی نیز هست.

مرجع صلاحیتدار

مرجع صالح برای طرح دعوی ضمان درک دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت خوانده یا محل انعقاد عقد می باشد.

هزینه دادرسی

این دعوی جزء دعاوی مالی محسوب می شود   و هزینه دادرسی آن در مرحله بدوی معادل سه و نیم درصد بهای خواسته می باشد.

مدارک و مستندات

برای اثبات این دعوی بهترین مدرک همان متن قرارداد فی ما بین می باشد و برای اثبات مال غیر بودن مبیع یا ثمن  نیز هم میتوان با سند (رسمی یا غیر رسمی) آنرا اثبات نمود و با شهادت دو مرد عادل یا یک مرد به همراه دو زن.

نتیجه گیری

همانگونه که این گفتار آمد مباحث مربوط به عقد بیع و شرایط جانبی ذیل این عقد از پیچیده ترین مباحث حقوقی می باشد که همین اهمیت دخالت یک وکیل خبره و یا یک موسسه حقوقی معتبر برای رسیدن به یک رای مثبت و نتیجه دلخواه را الزامی می نماید.

 

و به همين علت نيازمندي به وكلاي متخصص كه در زمينه ي تجاري فعاليت داشته باشند بيشتر احساس ميشود، و شديداً  توصيه ميشود كه در امور تجاري به هيچ عنوان بدون وكيل تجاری وارد نشويد و از ابتدا كه در صدد انعقاد يك قرارداد هستيد از همراهي یک وکیل پایه یک دادگستری و يك وكيل متخصص در حوزه ي  اسناد تجاری مانند چک صیادی از وکیل چک و سفته  از وکیل سفته و قراردادهاي تجاري و یا مطالبه وجه التزام  از وکیل مطالبه وجه التزام  بهره بگيريد.

 وکیل حقوقی  در موسسه حقوقی رای مثبت با سال ها تجربه فعالیت موفق حقوقی در قراردادها و دعاوی تجاری ایران و سایر کشورها، وبا همکاری وکلای توانمند خود و وکیل قرارداد معتقد است اعتماد و اطمینان موکلین بهترین سرمایه و تبلیغ برای ما بوده و با استفاده از تجارب و علم به روز، سعی در کسب اطمینان بیشتر از جانب موکلین حوزه ی تخصصی دعاوی تجاری بوده است.

Rate this articles
اطلاع رسانی
خبرم کن وقتی
4 Comments
قدیمی ترین
جدیدترین محبوب ترین
Inline Feedbacks
View all comments
بهروز ولایتی
1 سال قبل

با سلام من مشاور املاک هستم ایا بعد از اینکه فهمیدیم ملک مستحق الغیر در امد و بایع ضامن درک است این کار فروش مال غیر به حساب میاد?

Admin
احسان سهرابی
1 سال قبل

سلام اگر شما عالم بر مستحق اللغیر بودن باشید و با علم بر آن ملک را برای دیگری معامله کنید قطعا مجازات داشته و اتهام آن حسب مورد ممکن است کلاهبرداری و یا معاونت در فروش مال غیر باشد

علی
9 ماه ها قبل

با سلام خودرویی رو بصورت قولنامه ای دستی خریدم و یک نفر که اشنای دو طرف بود امضا زد واونم بصورت قولنامه ای در بنگاه خریده باشه , شمام در روز خرید خودرو قولنامه ی دوستتونو رویت کرده باشی بهت بگه چند روز دیگه سندو برات میزنم و شمام کل پولم به حسابش بریزی و خودرو رو تحویل بگیری بعد از چند وقت و پیگیری برای گرفتن سند گفتن من خودرویی که خریدم و شخص قبلش رو حساب کتاب مالی مشکل پیدا کردن برای سند شکایت کردن اگه اونا نتیجه نگرفتن من یا پولو به نرخ روز بهت میدم یا ی ماشین دیگه بهت میدم تمام پیام ها هست بعد چند ماه کاشف به عمل اومد مالک اصلی باید طرح دعوای استرداد مال منقول خودرو اعلام کرد من ماشینو به دوستم امانت دادم و هیچ ماشینی نفروختم رای کرفت و خودروی مارو توقیف کرد و ماشینو پس گرفت با توجه به اینکه از روی اشناییت هیچ گونه خسارات یا وجه التزامی ننوشتیم ایا میشه کل ثمن رو به نرخ روز با تمام خسارات و حق الوکاله رومطالبه کرد؟؟؟؟

Admin
احسان سهرابی
4 ماه ها قبل
Reply to  علی

سلام اگر فروشنده مال غیر را به شما فروخته و در زمان معامله مالک خودرو نبوده است شما هم می توانید به قیمت نرخ روز ثمن آنر از فروشنده خود مطالبه کنید و هم می توانید شکایت فروش مال غیر مطرح کنید . در صورت تمایل جهت مشاوره تخصصی و یا قبول وکالت با شماره های ۰۲۱۷۸۳۵۱ و یا شماره ۰۹۱۲۱۰۰۱۶۱۴ تماس بگیرید .

برچسب ها

  #ضمان درک #ضمان معاوضی #عین معین #فضولی #مستحق للغیر

تماس با ما

تلفن موسسه

موبایل

برگشت به منوی تماس ها

مشاوره آنلاین

مشاوره آنلاین

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها