021 22 77 68 77 - 021 22 56 28 15
0912 100 16 14
support@rayemosbat.com
مورد علاقه 0

بررسی قانون جدید صدور چک

بررسی قانون جدید صدور چک

 

 

قانون جدید صدور چک به جهت تکمیل مواد قانون تجارت تصویب و پس از آن در سال ۱۳۹۷ اصلاح گردید.

این قانون به منزله ی حفظ حقوق قانونی افرادی که در جامعه توسط چک مبادلات خود را انجام میدهند وضع گردیده است.   در قانون جدید پس از شرح آنکه هریک از چک های بانکی دارای چه خصوصیاتی هستند و تعریف آنها، ویژگی الکترونیکی بودن را نیز در خصوص چک‌هایی که به شکل الکترونیکی (داده پیام) صادر می‌شوند بیان نموده است.

دراین ارتباط قوانین و مقررات مرتبط با چک حسب مورد، راجع به چک‌هایی که به شکل الکترونیکی (داده پیام) صادر می‌شوند نیز لازم‌الرعایه است. براساس این قانون، هرگاه وجه چک پرداخت نشود، بانک مکلف است بنا بر درخواست دارنده چک فوراً غیرقابل‌ پرداخت بودن آن را در سامانه یکپارچه بانک مرکزی ثبت کند و با دریافت کد رهگیری و علت پرداخت نشدن را در گواهینامه‌ای به متقاضی تسلیم کند.

در قانون قدیم برای چکی که مبلغی از آن بدون محل باشد، یعنی موجودی صادر کننده چک کافی برای پرداخت آن نباشد تکلیفی معین نشده بود و دارنده چک نمیتوانست از باب وجه مبلغ چک تا میزان موجودی وصول نماید ولی در ماده ۵ قانون جدید تکلیف این امر مشخص شده است با این کیفیت که بابت مبلغ چک تا میزانی که حساب صادر کننده موجودی دارد پرداخت میشود و چک از طرف بانک پرداخت کننده ضبط و نسبت به مبلغی که چک بلامحل بوده است به دارنده آن گواهی میدهند که از لحاظ تعقییب کیفری یا صدور اجراییه به منزله ی اصل چک میباشد.

قانون صدور چک مصوب ۱۳۹۷/۸/۱۳

براساس قانون جدید، برای رفع سوءاثر چک شش راه پیش‌بینی شده است که در هر یک از موارد، بانک مکلف است مراتب را در سامانه یکپارچه بانک مرکزی اعلام کند تا فوراً و به صورت آنلاین از چک رفع سوءاثر شود. بنابراین :

الف) واریز کسری مبلغ چک به حساب جاری نزد بانک

ب)ارائه لاشه چک به بانک

ج)ارائه رضایت‌نامه رسمی از دارنده چک

د)ارائه نامه رسمی از مرجع قضایی

ه)ارائه حکم قضایی مبنی بر برائت ذمه صاحب حساب و سپری شدن مدت سه‌سال از تاریخ صدور گواهینامه عدم پرداخت مشروط به عدم طرح دعوای حقوقی یا کیفری شش راه رفع سوءاثر است.

یکی دیگر از ابتکارات قانون جدید صدور چکهای موردی است. به این منظور و به جهت کاهش تقاضا برای دسته چک و رفع نیاز اشخاص به ابزار پرداخت وعده ‌دار، بانک مرکزی مکلف است ظرف مدت یک سال پس از لازم‌الاجرا شدن این قانون، ضوابط و زیرساخت خدمات برداشت مستقیم را به صورت چک موردی برای اشخاصی که دسته چک ندارند، به صورت یکپارچه در نظام بانکی تدوین و راه‌اندازی کند تا بدون نیاز به اعتبارسنجی، رتبه‌بندی اعتباری و استفاده از دسته چک، امکان برداشت از حساب این اشخاص برای ذی نفعان معین فراهم شود. در صورت عدم موجودی کافی برای پرداخت چک موردی، صاحب حساب تا زمان پرداخت دین، از دریافت دسته چک، صدور چک جدید و استفاده از چک موردی محروم است.

در خصوص شرایط صدور اجراییه، دارنده چک می‌تواند با ارائه گواهینامه عدم پرداخت، از دادگاه صالح صدور اجرائیه نسبت به کسری مبلغ چک و حق‌الوکاله وکیل طبق تعرفه قانونی را درخواست کند. دادگاه مکلف است در صورت وجود شرایط زیرحسب مورد علیه صاحب حساب، صادر‌کننده یا هر دو اجرائیه صادر کند:

الف- در متن چک، وصول وجه آن منوط به تحقق شرطی نشده باشد؛

ب- در متن چک قید نشده باشد که چک بابت تضمین انجام معامله یا تعهدی است؛

ج- گواهینامه عدم پرداخت به‌دلیل دستور عدم پرداخت صادر نشده باشد.

صادرکننده مکلف است ظرف مدت ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ اجرائیه، بدهی خود را بپردازد یا با موافقت دارنده چک ترتیبی برای پرداخت آن بدهد یا مالی معرفی کند که اجرای حکم را میسر کند؛ در غیر این‌صورت اجرای احکام دادگستری، اجرائیه را به مورد اجرا گذاشته و نسبت به استیفای مبلغ چک اقدام می‌کند.

همانطور که مشاهده میشود در قانون جدید ویژگیِ الکترونیکی بودن اطلاعات بسیار مدنظر قانون گذار بوده است. به همین منظور بانک مرکزی مکلف است با جمع آوری کردن اطلاعاتِ گواهینامه‌های عدم پرداخت و آرای قطعی محاکم درباره چک در سامانه یکپارچه خود، امکان دسترسی آنلاین بانک‌ها و مؤسسات اعتباری را به سوابق صدور و پرداخت چک و همچنین امکان استعلام گواهینامه‌های عدم پرداخت را برای مراجع قضایی و ثبتی از طریق شبکه ملی عدالت ایجاد کند. قوه قضائیه نیز مکلف است امکان دسترسی آنلاین بانک مرکزی به احکام ورشکستگی، اعسار از پرداخت محکوم‌به و همچنین آرای قطعی صادرشده درباره چک‌های برگشتی را از طریق سامانه سجل محکومیت‌های مالی فراهم کند.

بانک‌ها مکلفند برای ارائه دسته چک به مشتریان خود، صرفاً از طریق سامانه صدور یکپارچه چک (صیاد) نزد بانک مرکزی اقدام کنند. این سامانه پس از اطمینان از صحت مشخصات متقاضی با استعلام از سامانه نظام هویت‌سنجی الکترونیکی بانکی و نبود ممنوعیت قانونی، حسب مورد نسبت به دریافت گزارش اعتباری از سامانه ملی اعتبارسنجی اقدام کرده و متناسب با نتایج دریافتی، سقف اعتبار مجاز متقاضی را محاسبه و به هر برگه چک شناسه یکتا و مدت اعتبار اختصاص می‌دهد. حداکثر مدت اعتبار چک از زمان دریافت دسته چک سه‌سال است و چک‌هایی که تاریخ مندرج در آنها پس از مدت اعتبار باشد، مشمول این قانون نمی‌شوند.

در قانون جدید رویکرد قانون گذار با صدورچکهای بلامحل بسیار سختگیرانه تر است. به همین علت صراحتا بیان میدارد: بعد از ثبت غیرقابل پرداخت بودن یا کسری مبلغ چک در سامانه یکپارچه بانک مرکزی، این سامانه مراتب را به صورت برخط به تمام بانک‌ها و مؤسسات اعتباری اطلاع می‌دهد.

 پس از گذشت ۲۴ ساعت تمام بانک‌ها و مؤسسات اعتباری حسب مورد مکلفند تا هنگام رفع سوءاثر از چک، چهار اقدام شامل :

الف- عدم افتتاح هرگونه حساب و صدور کارت بانکی جدید؛

ب- مسدود کردن وجوه تمام حساب‌ها و کارت‌های بانکی و هر مبلغ متعلق به صادرکننده که تحت هر عنوان نزد بانک یا مؤسسه اعتباری دارد به میزان کسری مبلغ چک به ترتیب اعلامی از سوی بانک مرکزی؛

ج- عدم پرداخت هرگونه تسهیلات بانکی یا صدور ضمانت‌نامه‌های ارزی یا ریالی؛ و …

د- عدم گشایش اعتبار اسنادی ارزی یا ریالی انجام دهند.

نهایتا آنکه به موجب ماده ۲۴ قانون جدید، مواد (۴)، (۵)، (۶) و (۲۳) “قانون صدور چک مصوب ۱۶/۴/۱۳۵۵”  لغو می‌شود.

 

برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاوره با وکلای متخصص موسسه حقوقی وکلای رای مثبت در خصوص بررسی قانون جدید صدور چک
با شماره های ۲۲۷۷۶۸۷۷- 021 و ۲۲۵۶۲۸۱۵- 021 تماس گیرید

نظرات و یا سوالات خود را مطرح کنید

  اطلاع رسانی  
خبرم کن وقتی

برچسب ها

  #چک صیاد #چک های الکترونیکی #چک های موردی #رفع سوءاثر چک #شبکه ملی عدالت #قانون صدور چک #کسری مبلغ چک #گواهینامه عدم پرداخت